Các tổ chức đang đứng trước một yêu cầu mang tính sống còn: phải hiểu rõ các xu hướng ransomware hiện nay và triển khai những chiến lược bảo vệ mạnh mẽ, toàn diện.
Tổng Quan
Xu Hướng Ransomware Năm 2025
Các cuộc tấn công ransomware tiếp tục phát triển cả về mức độ tinh vi lẫn quy mô, tạo ra những thách thức chưa từng có đối với các tổ chức trên toàn cầu. Tác động tài chính của ransomware không chỉ dừng lại ở khoản tiền chuộc phải trả mà còn bao gồm thời gian gián đoạn hoạt động, chi phí khôi phục hệ thống và tổn hại nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu.
Dữ liệu từ đầu năm 2025 cho thấy sự gia tăng đáng báo động cả về tần suất lẫn mức độ nghiêm trọng của các cuộc tấn công ransomware trên hầu hết các lĩnh vực. Điều này buộc các tổ chức phải nhanh chóng nhận diện xu hướng mới và xây dựng chiến lược phòng vệ hiệu quả.
Khả năng phục hồi an ninh mạng (cyber resilience) đã trở thành nền tảng cốt lõi trong phòng chống ransomware, kết hợp giữa phòng ngừa, phát hiện và khôi phục sau sự cố. Các phương pháp hiện đại không chỉ tập trung vào khía cạnh kỹ thuật mà còn phải tính đến khả năng duy trì hoạt động kinh doanh sau khi bị tấn công.
Các Xu Hướng Chính
Những Xu Hướng Ransomware Nổi Bật Năm 2025
Ransomware là mối đe dọa dai dẳng và không ngừng biến đổi đối với tính toàn vẹn của dữ liệu. Hình thức tấn công phổ biến là sử dụng phần mềm độc hại để mã hóa tệp tin hoặc toàn bộ hệ thống, buộc nạn nhân phải trả tiền chuộc để lấy lại quyền truy cập. Khi dữ liệu bị mã hóa, doanh nghiệp mất quyền truy cập vào các hệ thống và ứng dụng quan trọng, dẫn đến tê liệt hoạt động và thiệt hại tài chính lớn.
Các vector tấn công chủ yếu vẫn không thay đổi, bao gồm email lừa đảo chứa tệp đính kèm độc hại, khai thác lỗ hổng phần mềm chưa được vá và các điểm truy cập từ xa bị xâm phạm. Dưới đây là những xu hướng nổi bật được ghi nhận trong năm 2025.
1. Tống Tiền Kép Và Tống Tiền Ba Lần
Ransomware ngày nay không còn chỉ đơn thuần là mã hóa dữ liệu. Hình thức tống tiền kép kết hợp giữa mã hóa dữ liệu và đánh cắp dữ liệu, cho phép kẻ tấn công đe dọa công bố thông tin nhạy cảm nếu nạn nhân không trả tiền chuộc.
Tống tiền ba lần tiếp tục gia tăng áp lực bằng cách bổ sung các chiến thuật khác, như đe dọa bên thứ ba có dữ liệu bị lộ hoặc tiến hành tấn công từ chối dịch vụ phân tán (DDoS) vào hạ tầng của nạn nhân. Những chiến thuật đa tầng này làm tăng khả năng nạn nhân phải trả tiền nhanh chóng và tối đa hóa lợi nhuận cho tội phạm mạng.
2. Ransomware-as-a-Service (RaaS)
Mô hình liên kết đã biến ransomware thành một hệ sinh thái tội phạm có tổ chức và sinh lợi cao. Các nhà cung cấp RaaS chịu trách nhiệm phát triển và duy trì mã độc, trong khi các đối tác (affiliate) đảm nhiệm việc triển khai tấn công vào mục tiêu.
Cơ chế chia sẻ doanh thu từ tiền chuộc tạo động lực tài chính lớn, đồng thời làm giảm rào cản kỹ thuật để tham gia tấn công. Nhờ đó, các nhóm tội phạm có thể chuyên môn hóa vào từng khâu như phát triển mã độc, xâm nhập ban đầu hoặc thương lượng tiền chuộc.
3. Nhắm Mục Tiêu Vào Các Ngành Trọng Yếu
Các nhóm ransomware ngày càng tập trung vào những lĩnh vực mà thời gian gián đoạn có thể gây áp lực lớn buộc nạn nhân phải trả tiền. Ngành y tế là mục tiêu hàng đầu do hậu quả có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng con người khi hệ thống bị ngừng hoạt động.
Ngoài ra, các cơ quan chính phủ, doanh nghiệp sản xuất, xây dựng và nhà cung cấp dịch vụ đám mây cũng bị nhắm đến do phụ thuộc lớn vào hệ thống CNTT và nắm giữ dữ liệu nhạy cảm. Việc tấn công vào các lĩnh vực hạ tầng thiết yếu sẽ khuếch đại tác động của ransomware.
4. Tấn Công Chuỗi Cung Ứng
Các tác nhân đe dọa nhận ra rằng việc xâm nhập nhà cung cấp phần mềm hoặc dịch vụ có thể giúp họ tiếp cận hàng loạt nạn nhân cùng lúc. Chỉ cần khai thác một cơ chế cập nhật phần mềm hoặc nhà cung cấp dịch vụ được quản lý, ransomware có thể lan rộng đến toàn bộ khách hàng.
Những cuộc tấn công này lợi dụng mối quan hệ tin cậy giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp công nghệ, tạo ra hiệu ứng dây chuyền nghiêm trọng.
5. Living-off-the-Land Và BYOVD
Các nhóm ransomware tinh vi ngày càng sử dụng các công cụ hệ thống hợp pháp và tiện ích quản trị sẵn có để né tránh các giải pháp bảo mật. Chiến thuật “living-off-the-land” khiến hoạt động độc hại khó bị phân biệt với hành vi hợp lệ.
Kỹ thuật “bring your own vulnerable driver” (BYOVD) cho phép kẻ tấn công triển khai các trình điều khiển phần cứng hợp pháp nhưng tồn tại lỗ hổng, nhằm vô hiệu hóa sản phẩm bảo mật và giành quyền truy cập ở mức nhân hệ điều hành.
6. Gia Tăng Mức Tiền Chuộc
Số tiền chuộc tiếp tục tăng cao, với các yêu cầu lên đến hàng triệu USD ngày càng phổ biến. Xu hướng này phản ánh mức độ tinh vi của các cuộc tấn công và sự mở rộng của các chiến thuật tống tiền. Doanh nghiệp cần tính đến rủi ro này khi đánh giá chi phí và đầu tư vào an ninh mạng.
7. Phishing Và Hệ Thống Chưa Vá Lỗi
Dù các kỹ thuật tấn công mới xuất hiện, những điểm xâm nhập truyền thống vẫn rất hiệu quả. Email lừa đảo tiếp tục là phương thức truy cập ban đầu phổ biến nhất, với các chiêu trò xã hội ngày càng cá nhân hóa và thuyết phục hơn.
Bên cạnh đó, các lỗ hổng chưa được vá trên hệ thống kết nối Internet vẫn là nguyên nhân chính của nhiều cuộc tấn công thành công, cho thấy tầm quan trọng của các biện pháp bảo mật cơ bản.
8. Hệ Sinh Thái Phân Mảnh Và Biến Động
Hệ sinh thái ransomware mang tính linh hoạt cao. Khi các nhóm lớn bị triệt phá, thành viên thường tái cấu trúc dưới tên gọi mới hoặc gia nhập nhóm khác. Điều này khiến việc truy vết và quy trách nhiệm trở nên khó khăn, đồng thời khẳng định rằng cần có chiến lược phòng vệ toàn diện thay vì chỉ tập trung vào việc triệt phá từng nhóm riêng lẻ.
Sự Tiến Hóa Của Chiến Thuật Ransomware
Ransomware đã thay đổi mạnh mẽ so với giai đoạn đầu. Các chiến dịch ban đầu chỉ tập trung mã hóa tệp đơn lẻ với mức tiền chuộc thấp. Ngày nay, ransomware vận hành như một mô hình kinh doanh hoàn chỉnh với các vai trò chuyên biệt, kỹ thuật né tránh tinh vi và chiến lược tống tiền đa lớp nhắm vào toàn bộ mạng doanh nghiệp.
Ransomware hiện đại không chỉ mã hóa dữ liệu mà còn tiến hành trinh sát, di chuyển ngang trong mạng, đánh cắp dữ liệu và vô hiệu hóa hệ thống sao lưu trước khi ra tay, tối đa hóa áp lực lên nạn nhân.
Bối Cảnh Mới Năm 2025
Năm 2025 chứng kiến sự mở rộng về mặt địa lý của ransomware, với nhiều quốc gia trước đây ít bị nhắm đến như Colombia hay Thái Lan ghi nhận số vụ tấn công gia tăng mạnh. Điều này phản ánh sự bão hòa ở các thị trường truyền thống và mức độ phòng thủ tốt hơn tại những khu vực đó.
Đáng lo ngại hơn, các nhóm ransomware đã bắt đầu tận dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh để tạo email phishing thuyết phục hơn, tự động quét lỗ hổng và tùy chỉnh thông điệp tống tiền theo hồ sơ nạn nhân, làm tăng đáng kể quy mô và hiệu quả của các chiến dịch tấn công.
Lợi Ích Của Khả Năng Phục Hồi An Ninh Mạng
Các tổ chức sở hữu năng lực phục hồi an ninh mạng mạnh mẽ có thể duy trì hoạt động liên tục nhờ khả năng khôi phục nhanh, giảm thiểu thời gian gián đoạn sau tấn công. Thay vì mất hàng tuần, họ có thể khôi phục hệ thống quan trọng chỉ trong vài giờ hoặc vài ngày.
Khả năng này giúp bảo vệ uy tín thương hiệu, củng cố niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư và cơ quan quản lý. Các lợi ích chính bao gồm:
- Duy trì hoạt động kinh doanh liên tục trong và sau tấn công.
- Giảm 60-70% tổng chi phí liên quan đến sự cố ransomware.
- Bảo vệ danh tiếng và hình ảnh doanh nghiệp.
- Đáp ứng yêu cầu tuân thủ pháp lý và ngành nghề.
- Chuyển đầu tư an ninh thành lợi thế cạnh tranh.
- Cải thiện chất lượng ra quyết định trong khủng hoảng.
- Rút ngắn đáng kể thời gian khôi phục hệ thống.
Unitas cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, cung cấp các giải pháp và phân tích an ninh mạng tiên tiến nhất. Để nhận được tư vấn chuyên sâu hoặc hỗ trợ nhanh chóng, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua email: info@unitas.vn hoặc Hotline: (+84) 939 586 168.
